Het navelstompje verzorgen: zo doe je het
Zo verzorg je het navelstompje van je baby: droog en schoon houden, de luier eronder vouwen, wachten tot het vanzelf afvalt en weten wanneer je moet bellen.
Na de geboorte wordt de navelstreng afgeklemd en doorgeknipt. Er blijft een klein stukje over: het navelstompje. Dat droogt in de dagen en weken daarna in en valt vanzelf af. Tot die tijd vraagt het een beetje aandacht. In deze gids lees je hoe je het navelstompje verzorgt en wanneer je contact opneemt met een zorgverlener. De kraamverzorgende laat het je ook in de kraamweek zien. Volg vooral haar advies, want afspraken kunnen per organisatie en situatie verschillen.
Hoe ziet een navelstompje eruit?
Direct na de geboorte is het stompje nog wat vochtig en glanzend, vaak met een klemmetje eraan. In de dagen daarna wordt het droger, donkerder en harder. Het kan bruin of zelfs zwart worden. Dat klinkt misschien eng, maar het is een normaal onderdeel van het indrogen. Het klemmetje wordt na een tijdje verwijderd. De kraamverzorgende vertelt je wanneer en hoe dat bij jullie gaat.
Droog en schoon houden
Het belangrijkste bij de verzorging is dat het navelstompje droog en schoon blijft. Zo kan het goed indrogen en is de kans op een ontsteking kleiner. Een paar tips:
- Was je handen voordat je het navelstompje of het gebied eromheen aanraakt.
- Raakt het stompje vies, bijvoorbeeld door plas of poep, maak het dan voorzichtig schoon zoals de kraamverzorgende je heeft voorgedaan, en dep het daarna goed droog.
- Laat het zoveel mogelijk aan de lucht drogen.
- Gebruik geen middeltjes, poeders of zalfjes, tenzij een zorgverlener dat adviseert.
De luier eronder vouwen
Een handige truc: vouw de bovenrand van de luier naar binnen of naar buiten, zodat de luier onder het navelstompje zit in plaats van eroverheen. Zo schuurt de luier er niet langs en blijft het stompje droger. Sommige luiers voor pasgeboren baby's hebben hier speciaal een uitsparing voor.
In bad met een navelstompje
Mag je baby in bad zolang het stompje er nog aan zit? Daar bestaan verschillende adviezen over. Sommige kraamverzorgenden raden aan je baby in de eerste periode vooral te wassen met een washandje. Anderen vinden een kort badje prima, als je het stompje daarna goed droogdept. Vraag wat je kraamverzorgende aanraadt. Meer over wassen en baden lees je straks in onze stap-voor-stap gids over het eerste badje.
Wanneer valt het eraf?
Het navelstompje valt meestal vanzelf af binnen enkele weken na de geboorte. Bij de ene baby gaat dat sneller dan bij de andere. Trek er nooit aan, ook niet als het nog maar aan een draadje lijkt te hangen. Na het afvallen kan er een klein beetje vocht of een druppeltje bloed zijn. Ook dan houd je het gebied schoon en droog. Meestal is het navelgebied daarna snel genezen.
Wanneer bel je?
Neem contact op met de kraamverzorgende, de verloskundige, het consultatiebureau of de huisarts als je merkt dat:
- de huid rond het navelstompje rood, warm of gezwollen is;
- het stompje vies ruikt;
- er pus of veel vocht uit komt;
- het blijft bloeden;
- je baby koorts heeft, slecht drinkt of zich ziek gedraagt;
- het navelstompje na een aantal weken nog niet is afgevallen, of je twijfelt of het goed geneest.
Heeft je baby koorts of maak je je ernstig zorgen, bel dan direct de huisarts of huisartsenpost. Bij nood bel je 112.
Kort samengevat
Het navelstompje houd je schoon en droog, je vouwt de luier eronder en je laat het vanzelf afvallen. Let op tekenen van ontsteking en bel bij twijfel. Wat de kraamverzorgende je verder allemaal leert, lees je in wat doet een kraamverzorgende, en hoe je de week opbouwt in de kraamweek dag voor dag: dag 4.
Wil je straks iemand die je dit stap voor stap laat zien? Zoek een kraamzorgorganisatie in jouw omgeving op de kraamzorgkaart.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies van je verloskundige, arts of andere zorgverlener.